Ein gjer ikkje ofte ting ein ikkje har gjort fór. Eller, i alle fall ikkje i Norge. Her gjer eg det heile tida. Det skal liksom ikkje sá mykje mot til á kaste seg ut i nye ting. Svómmelaerar, danselaerer, mattelaerer, engelsklaerer, spansklaerer, off-pistsyklist, malerlaerling (all aere til mi compañera for det, den superpositive, dyktige og allsidige "alltid villig til á laere nye ting-Marte" ) , men ogsá turist, student og voluntór er nokre av dei rollane eg har her. Den siste er á vere barmusiker. I morgon skal nemlig Marte og eg spelle gitar og synge i baren til ein kamerat av oss. Vi skal synge "Carry Me Home" av The Murmurs. Vi óvde i stad, og vel, se fue más og menos. Blir spennende og sjá korleis det gár i morgon, da vi skal underholde pá sjólvaste Valentinsdagen.
Det er morsomt og utfordrande á sjonglere med alle desse rollene samtidig. Ofte blir det veldig kontrastfylt á vere turist og voluntór pá samme tid. Og student. For nár du er gringa, kvit, utlending, forventer alle at du er turist, rik og kan/bór bruke ustanseleg med pengar. Det blir eit slags etisk dilemma nár vi kan unne oss og ete pá "El Gringo Mexican Restaurante" til prisar 5 gangar sá hóge som normalt, og etterpá nekte á gi pengar til tiggarar eller kjópe tyggis av ungane som selg pá gata. Spesielt nár flesteparten av ungane vi móter som selg pá gata er dei vi jobber med til dagleg. Men vi har naermast gjort det til ein vane at vi kjóper noko av dei kvar dag. Det kjennest meir viktig á hjelpe dei vi kjenner. Dei treng jo pengane og det er mykje bedre at dei selg noko enn at dei berre tiggar..
For tida er det myggsesong her i jungelen, og det klóóóóóóór! Off, sá irriterende. Har enda ikkje forstátt kvifor Gud skapte myggen. Kan av og til vakne midt pá natta av at det klór.
Eit anna irritasjonsmoment, er ein tradisjon dei har i februar kvart ár: karneval. Ein skulle tru det betydde og kle seg ut i spraglete kostyme og danse i gatene, sánn som i Rio de Janeiro. Men den gang ei, her betyr nemlig karneval á "spele karneval" ved á kaste vassballongar pá kvarandre ute i gatene. Og det treng ikkje berre vere vatn inni ballongane heller, nokre putter mjól eller rátne egg oppi. Sóndagar er spesielt ille, sá nár vi er ute og kjórer Motocarro pá sóndagar, kjem vi alltid heim váte...
Dette har eg unngátt og fortelle til sóstra mi og mora mi, som kjem for á besóke meg neste veke. Eg háper dei klarer á oversjá báde myggen og karnevalet, for Iquitos har sá mykje meir á by pá. Van a ver :)
tysdag, februar 14, 2006
laurdag, februar 04, 2006
Tilbake til skulen
Livet i Iquitos gár sin gang, og no er vi begge tilbake pà skulen etter ferien. Marte har vore pá ferie i Cusco og La Paz mens eg var i Colombia. I forrige veke móttes vi i Arequipa i lag med dei andre Hald studentane. Arequipa er ein kjempefin by sór i Peru. Der hadde vi infield kurs med Wenche og Harald, laerarane váre fra Hald. Det var ein utrulig positiv opplevelse og dele erfaringar og frustrasjonar med dei andre Act Nowarane som jobber pà andre prosjekt Strómmestiftelsen har rundt om i Peru og Bolivia. Pà infield-kurset fekk vi satt ting vi har opplevd i perspektiv og i fellesskap próvde vi á finne lósningar pá saker som kan vere vanskelige á kommunisere pá grunn av kultur- og spràkforskjellar. I tillegg hadde vi ein morsom tur til Colca Canyon, verdens nest djupaste canyon. Det er over 3000 meter djupt og for á kjóre dit, mátte vi over eit fjellpass pá nesten 5000 meter. Der snódde det! Eg fekk litt vondt i hovudet av hógdeforskjellen, men hadde ein fin tur. I Colca ság vi mange condorar. Dei er nokre digre fuglar med eit vingefang pà opptil 3 meter. Desse fuglane var Inkaane sin store stolthet virkar det som, ettersom báde den berómte "glómte" Inkabyen Machu Picchu og Nazca-linjene er forma etter condoren.
Her er det skuleferie for tida, sá ungane gár ikkje pá den vanlege skulen. Derfor er ferieskule eit godt alternativ, spesielt den vi driv pá La Restinga. Eg er imponert over innsatsviljen til ungane. Det kjem fleire i skuleferien enn til vanleg og mange av dei rett og slett maser etter á fá lekser. Heilt utrulig. Tviler pá at det samme kunne skjedd med norske ungar. Kanskje er dei sá ivrige fordi dei veit at nár dei er ferdige fár dei leike eller vere med pá ein av dei artige aktivitetane pá huset. Denne veka har det vore ekstra mykje artig á gjere, for no har Marte og eg starta opp med váre "taller" (workshop/seminar). I gár hadde vi svómmetime for ei gruppe jentar i 9-13 àrs alderen. Dei sa at dei kunne á svómme pá forhánd, sá vi tenkte á laere dei á svómme pá bryst og pá rygg, samt á stupe. Men det viste seg at dei ikkje var sá flinke á svómme likevel..Nesten alle plaska rundt som hundar og viste lite vanlig svómmeteknikk. Nokre av dei klarte fort á ta dei rette taka med armane og beina, men blei raskt slitne og gav opp. Stuping derimot, var meir populaert og dei kasta seg uti utan à bry seg om mageplask eller lárplask. Dei er tóffe desse jentene. Etter eit par vekers trening tipper eg dei blir flinke til báde á svómme og stupe.
Seinare pá dagen fekk eg meg litt av ein overraskelse. Ein señor kom ved dóra til La Restinga og spurte etter meg. Eg var kjempeskeptisk til kven det kunne vere, for eg kjenner jo ikkje sà mange her i byen. I alle fall ikkje eldre menn. Eg kjente han ikkje igjen til á begynne med, og tenkte han var ein av dei plagsomme fyrane som driv og skal selge turar inn i regnskogen heile tida. Men sá tok han av seg brillane. Det var Julio, pastoren eg besókte i Leticia i Colombia! Sá uventa á móte han her. Han er pà misjonaerferd pà elva Putomayo for á misjonere for indianarane og besóke kirker han har vore med og bygd. Han var innom Iquitos eit par dagar for á gifte ei "hermana" (sóster i trua). Det var utrulig koselig at han kom pá besók. Han budde her for 16 ár sidan og kunne fortelle kva som var nytt sidan han budde her, kva kirker som er evangeliske og kva nabolag som er fattigast og slik. Han lova á vise meg dei nár han kjem tilbake fra reisa om ein máned. Enda eit godt eksempel pá kor amigable/vennskapelige peruanarane og colombianarane er. Eg fortalte han om prosjektet, viste han huset og presenterte han for mange av ungane. Arbeidet imponerte han, men han la ikkje skjul pá at han syntes det mangla noko. Det var liksom vel og bra med alle dei fysiske egenskapane og evnene ungane laerer pá La Restinga, men han var likevel bekymra for framtida deira. Han meinte vi mátte gjere meir arbeid med hjertene deira, utvikle deira ándelige liv slik at forandringa vi gjer i dei vil vare lengre. For mange er det ein lang veg á gá. Eg trur arbeidet La Restinga gjer er ein god begynnelse, og sár mange viktige tankar og fólelsar hos ungane.
Mens eg satt og snakka med pastor Julio pá boulevarden, kom Samantha bort til oss. Ho var mykje pá La Restinga fór jul, men i det siste har eg ikkje sett henne. Ho er 14 àr og prostituert. Ho sette seg ned og virka veldig trótt. Eg er vant med á sjá henne slik, men det var ikkje Julio. Han spurte om ho var sjuk, for ho ság bleik ut. Samantha svarte at ho hadde vondt i hovudet og at mora skulle ta ho med til legen i morgon. Ho var med oss nár vi gjekk ein tur, og plukka ein blomster fra eit tre og gav til meg. Ho er ganske tóff, men sót likevel. Men det var tydelig at ho ikkje var heilt i topp form, for ho klarte berre sá vidt gá opp ei trapp uten á bli sliten. Eg gav ho vatn og inviterte ho med pá lunsj pá La Restinga, men ho ville ikkje bli med. Da eg kom tilbake vart eg fortalt at ho er gravid i 5 máned. Og det forteller folk som om det skulle vore heilt normalt. Sjólv om den seksuelle debut alderen er ekstremt lav her i byen, synest eg det burde vere meir overraskande og bekymringsverdig at 14-àringar gár rundt gravide. No kjenner eg to jenter i den alderen som er gravide. Lurer pá korleis det skal gá med dei. Eg vil helst at dei skal vere pá La Restinga heile tida, slik at dei kan bli tatt vare pá. Heldigvis har dei módre som tar dei med til legen sá dei kan fá hjelp viss dei vil. Og La Restinga har ei eiga jentegruppe som arbeider med tenáringsmódre, laerer dei opp i barnehelse, hjelper dei med klede til ungane og tar dei med pá turar. Mi neste oppgáve skal handle om tenáringsgraviditet i Iquitos, sá eg kjem nok til á skrive meir om dette seinare.
I dag hadde vi vár fórste dansetaller. Vi tok med oss alle ungane som ville til malocaen nedanfor boulevarden og dansa til skikkelig kul Hip Hop musikk med tóffe bevegelsar. Vi hadde laga ein enkel koregrafi for á vere sikker pá at dei aller minste ungane kunne fólge bevegelsane. Det viste seg á ikkje vere noko problem, for alle dansa kjempbra og laerte bevegelsane fort. Trur dei er fódte med rytmen i kroppen her, akkurat som vi seier nordmenn er fódte med ski pá beina. Hip Hop er ein meir ukjent dansestil her , men nár vi fikk óvd inn den rette kule holdninga, ság ungane skikkelig proffesjonelle ut. Eg gleder meg til dei neste dansetimane allerede. Da skal vi ha báde jazzdans og ballett. Ungane spór om eg kan vise dei ballett heile tida, og sá etterlignar dei alle piruettane og pliéane eg gjer. Ganske festlig, egentlig, i og med at eg ikkje kan á danse ballett. Men det er artig á laere bort.
Her er det skuleferie for tida, sá ungane gár ikkje pá den vanlege skulen. Derfor er ferieskule eit godt alternativ, spesielt den vi driv pá La Restinga. Eg er imponert over innsatsviljen til ungane. Det kjem fleire i skuleferien enn til vanleg og mange av dei rett og slett maser etter á fá lekser. Heilt utrulig. Tviler pá at det samme kunne skjedd med norske ungar. Kanskje er dei sá ivrige fordi dei veit at nár dei er ferdige fár dei leike eller vere med pá ein av dei artige aktivitetane pá huset. Denne veka har det vore ekstra mykje artig á gjere, for no har Marte og eg starta opp med váre "taller" (workshop/seminar). I gár hadde vi svómmetime for ei gruppe jentar i 9-13 àrs alderen. Dei sa at dei kunne á svómme pá forhánd, sá vi tenkte á laere dei á svómme pá bryst og pá rygg, samt á stupe. Men det viste seg at dei ikkje var sá flinke á svómme likevel..Nesten alle plaska rundt som hundar og viste lite vanlig svómmeteknikk. Nokre av dei klarte fort á ta dei rette taka med armane og beina, men blei raskt slitne og gav opp. Stuping derimot, var meir populaert og dei kasta seg uti utan à bry seg om mageplask eller lárplask. Dei er tóffe desse jentene. Etter eit par vekers trening tipper eg dei blir flinke til báde á svómme og stupe.
Seinare pá dagen fekk eg meg litt av ein overraskelse. Ein señor kom ved dóra til La Restinga og spurte etter meg. Eg var kjempeskeptisk til kven det kunne vere, for eg kjenner jo ikkje sà mange her i byen. I alle fall ikkje eldre menn. Eg kjente han ikkje igjen til á begynne med, og tenkte han var ein av dei plagsomme fyrane som driv og skal selge turar inn i regnskogen heile tida. Men sá tok han av seg brillane. Det var Julio, pastoren eg besókte i Leticia i Colombia! Sá uventa á móte han her. Han er pà misjonaerferd pà elva Putomayo for á misjonere for indianarane og besóke kirker han har vore med og bygd. Han var innom Iquitos eit par dagar for á gifte ei "hermana" (sóster i trua). Det var utrulig koselig at han kom pá besók. Han budde her for 16 ár sidan og kunne fortelle kva som var nytt sidan han budde her, kva kirker som er evangeliske og kva nabolag som er fattigast og slik. Han lova á vise meg dei nár han kjem tilbake fra reisa om ein máned. Enda eit godt eksempel pá kor amigable/vennskapelige peruanarane og colombianarane er. Eg fortalte han om prosjektet, viste han huset og presenterte han for mange av ungane. Arbeidet imponerte han, men han la ikkje skjul pá at han syntes det mangla noko. Det var liksom vel og bra med alle dei fysiske egenskapane og evnene ungane laerer pá La Restinga, men han var likevel bekymra for framtida deira. Han meinte vi mátte gjere meir arbeid med hjertene deira, utvikle deira ándelige liv slik at forandringa vi gjer i dei vil vare lengre. For mange er det ein lang veg á gá. Eg trur arbeidet La Restinga gjer er ein god begynnelse, og sár mange viktige tankar og fólelsar hos ungane.
Mens eg satt og snakka med pastor Julio pá boulevarden, kom Samantha bort til oss. Ho var mykje pá La Restinga fór jul, men i det siste har eg ikkje sett henne. Ho er 14 àr og prostituert. Ho sette seg ned og virka veldig trótt. Eg er vant med á sjá henne slik, men det var ikkje Julio. Han spurte om ho var sjuk, for ho ság bleik ut. Samantha svarte at ho hadde vondt i hovudet og at mora skulle ta ho med til legen i morgon. Ho var med oss nár vi gjekk ein tur, og plukka ein blomster fra eit tre og gav til meg. Ho er ganske tóff, men sót likevel. Men det var tydelig at ho ikkje var heilt i topp form, for ho klarte berre sá vidt gá opp ei trapp uten á bli sliten. Eg gav ho vatn og inviterte ho med pá lunsj pá La Restinga, men ho ville ikkje bli med. Da eg kom tilbake vart eg fortalt at ho er gravid i 5 máned. Og det forteller folk som om det skulle vore heilt normalt. Sjólv om den seksuelle debut alderen er ekstremt lav her i byen, synest eg det burde vere meir overraskande og bekymringsverdig at 14-àringar gár rundt gravide. No kjenner eg to jenter i den alderen som er gravide. Lurer pá korleis det skal gá med dei. Eg vil helst at dei skal vere pá La Restinga heile tida, slik at dei kan bli tatt vare pá. Heldigvis har dei módre som tar dei med til legen sá dei kan fá hjelp viss dei vil. Og La Restinga har ei eiga jentegruppe som arbeider med tenáringsmódre, laerer dei opp i barnehelse, hjelper dei med klede til ungane og tar dei med pá turar. Mi neste oppgáve skal handle om tenáringsgraviditet i Iquitos, sá eg kjem nok til á skrive meir om dette seinare.
I dag hadde vi vár fórste dansetaller. Vi tok med oss alle ungane som ville til malocaen nedanfor boulevarden og dansa til skikkelig kul Hip Hop musikk med tóffe bevegelsar. Vi hadde laga ein enkel koregrafi for á vere sikker pá at dei aller minste ungane kunne fólge bevegelsane. Det viste seg á ikkje vere noko problem, for alle dansa kjempbra og laerte bevegelsane fort. Trur dei er fódte med rytmen i kroppen her, akkurat som vi seier nordmenn er fódte med ski pá beina. Hip Hop er ein meir ukjent dansestil her , men nár vi fikk óvd inn den rette kule holdninga, ság ungane skikkelig proffesjonelle ut. Eg gleder meg til dei neste dansetimane allerede. Da skal vi ha báde jazzdans og ballett. Ungane spór om eg kan vise dei ballett heile tida, og sá etterlignar dei alle piruettane og pliéane eg gjer. Ganske festlig, egentlig, i og med at eg ikkje kan á danse ballett. Men det er artig á laere bort.
Abonner på:
Innlegg (Atom)
